Lasarbeidsplaats voorschriften: veilige inrichting en arbeidsveiligheid

Wat is een lasarbeidsplaats?

Een lasarbeidsplaats is een werkplek die speciaal is ingericht voor het uitvoeren van laswerk. De inrichting en uitrusting moeten de veiligheid garanderen van de lassers én van iedereen in de omgeving.

Lasarbeidsplaatsen zijn te vinden in werkplaatsen, productieomgevingen en op bouwplaatsen. Afhankelijk van het lasproces – van booglassen tot MIG/MAG-lassen en andere methoden – gelden andere eisen aan inrichting en beschermingsmaatregelen. Bij de planning wordt naast het type laswerk ook rekening gehouden met de afmetingen van de werkstukken, de ventilatie en de afzuiging van lasrook.

‍

Welke voorschriften gelden voor lasarbeidsplaatsen?

In Nederland zijn de voorschriften voor lasarbeidsplaatsen vastgelegd in een uitgebreid stelsel van wet- en regelgeving. De belangrijkste grondslagen:

‍

‍

De Arbo-wet verplicht werkgevers een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) op te stellen voor elke lasarbeidsplaats. Het Arbobesluit regelt de veilige omgang met gevaarlijke stoffen zoals lasrook en gassen die vrijkomen bij het lassen.

‍

Arbobesluit en MAC-waarden: centrale regels voor laswerk

Het Arbobesluit en de bijbehorende MAC-waarden zijn de belangrijkste Nederlandse regels voor de inrichting en het gebruik van lasarbeidsplaatsen. Ze leggen een duidelijke voorkeursvolgorde vast voor beschermingsmaatregelen.

Het Arbobesluit verplicht werkgevers tot:

• Het uitvoeren van een RI&E voorafgaand aan de laswerkzaamheden
• Het naleven van de grenswaarden voor lasrook en gevaarlijke stoffen (MAC-waarden)
• Het beschikbaar stellen van geschikte afzuiging op de plaats waar de lasrook vrijkomt
• Het uitrusten van medewerkers met persoonlijke beschermingsmiddelen
• Het regelmatig instrueren van medewerkers over gevaren en beschermingsmaatregelen

De voorkeursvolgorde van maatregelen luidt: substitutie gaat voor afzuiging bij de bron, afzuiging bij de bron gaat voor verdunning via ruimteventilatie. Technische maatregelen hebben voorrang boven organisatorische maatregelen en persoonlijke beschermingsmiddelen.

Afzuiging van lasrook direct bij de bron is de meest aanbevolen technische maatregel – alleen zo is de belasting van de ademlucht betrouwbaar te verlagen.

‍

Gevaren bij het lassen

Bij laswerk treden verschillende gevaren op die zonder adequate bescherming de gezondheid van medewerkers ernstig kunnen schaden. De voornaamste risico's:

• Lasrook en gevaarlijke stoffen: bij het lassen komen fijne deeltjes van metaaloxiden vrij die diep in de longen doordringen. Afhankelijk van het lasproces en het basismateriaal kunnen kankerverwekkende stoffen vrijkomen, zoals chroom(VI) en nikkel. Lasrook is een van de meest voorkomende oorzaken van luchtwegaandoeningen bij lassers. De IARC heeft lasrook in 2017 als kankerverwekkend voor de mens ingedeeld (groep 1).
• Straling: bij booglassen en andere processen ontstaat intensieve uv-straling die ogen en huid beschadigt. Zonder lashelm dreigen verblinding van de ogen en huidverbrandingen.
• Hitte en vonken: temperaturen van duizenden graden bij de lichtboog en rondvliegende vonken verhogen het risico op brandwonden en brand. Beschermende kleding moet hittebestendig zijn en het hele lichaam beschermen.
• Elektrische gevaren: lasprocessen werken met hoge stroomsterkte. Contact met spanningvoerende werkstukken kan tot ernstige elektrische schokken leiden.
• Lawaai en gassen: bepaalde lasprocessen produceren hoge geluidsniveaus. Daarnaast komen bij het lassen schadelijke gassen vrij zoals ozon en stikstofoxiden. De hoeveelheid hangt af van het proces en de gebruikte materialen.

‍

Beschermingsmaatregelen bij de lasarbeidsplaats

Een veilige lasarbeidsplaats vereist technische, organisatorische en persoonlijke beschermingsmaatregelen. Het Arbobesluit schrijft de voorkeursvolgorde voor.

• Lasrookafzuiging en ventilatie: de meest effectieve maatregel tegen lasrook is afvangen direct bij de bron. Moderne afzuiginstallaties met opvangelementen aan de brander of als puntafzuiging verwijderen schadelijke stoffen uit de ademlucht voordat ze de zone van de lassers bereiken. Bij recirculatie van lucht naar de hal moeten afzuiginstallaties voldoen aan strenge filterprestatie-eisen.
• Persoonlijke beschermingsmiddelen: uitrusting met geschikte beschermingsmiddelen is verplicht bij elke lasarbeidsplaats. Denk aan een lashelm met geschikt glas, vlamvertragende werkkleding, hittebestendige handschoenen en veiligheidsschoenen. Afhankelijk van de belasting kan ook ademhalingsbescherming vereist zijn.
• Organisatorische maatregelen: werkgevers moeten regelmatig instructies geven, werkomstandigheden documenteren en de naleving van de voorschriften bewaken. De Arbocatalogus Metaal & Techniek geeft aanbevelingen voor de stand van de techniek bij de inrichting van lasarbeidsplaatsen.
• Brandveiligheid: bij lasarbeidsplaatsen moet een brandblusser direct beschikbaar zijn. Bij laswerk buiten vaste installaties is een brandwacht verplicht.

‍

Schone lucht op de lasarbeidsplaats: zo ondersteunt Kiekens jouw bedrijf

Per dag ademen we ongeveer twintigduizend keer. Dan kan de lucht alleen maar beter schoon zijn – zeker op lasarbeidsplaatsen, waar de belasting door lasrook het hoogst is. Kiekens biedt maatwerk lasrookafzuiging voor de industriële stofafzuiging, met oplossingen die lasrook direct bij de bron opvangen.

Met meer dan 100 jaar ervaring en sleutelklare ontstoffingssystemen - van ontwerp tot installatie en onderhoud - zorgen we ervoor dat uw lasarbeidsplaatsen voldoen aan de wettelijke voorschriften.

Neem contact op met onze specialisten en laat je adviseren over de afzuigoplossing die past bij jouw situatie.