Stofafzuiging van meelstof

Wat is meelstof?

Meelstof is een bijna onzichtbare, maar hardnekkige vervuiler. Het bestaat uit piepkleine deeltjes – maximaal 10 micrometer groot – die voornamelijk koolhydraten en eiwitten bevatten. Precies dat maakt meelstof zo lastig: het is zó licht dat het nog lang na gebruik in de lucht blijft zweven. Schadelijke stofwolken ontstaan vooral tijdens het verwerken, mengen en zeven van meel. Daarbij maakt het niet uit om welk soort meel het gaat – meelstof komt vrij bij tarwe, rogge, gerst en andere meelsoorten.

‍

Welke grenswaarde geldt voor meelstof?

Voor meelstof van tarwe, rogge, haver en gerst geldt in Nederland een wettelijke grenswaarde van 1,2 mg/m³ TGG-8 uur. Daarnaast is een streefwaarde van 0,2 mg/m³ vastgesteld.

Omdat meelstof sensibiliserend werkt, is alleen onder de grenswaarde blijven niet het hele verhaal. Herhaalde blootstelling kan ertoe leiden dat medewerkers een allergie ontwikkelen. Eenmaal gesensibiliseerd kan een werknemer ook bij veel lagere concentraties klachten krijgen.

Werkgevers moeten daarom volgens de arbeidshygiënische strategie eerst kijken hoe blootstelling bij de bron kan worden voorkomen of beperkt. Technische maatregelen, zoals bronafzuiging, komen daarbij vóór persoonlijke beschermingsmiddelen.

‍

Is meelstof schadelijk voor de gezondheid?

Ja, meelstof is schadelijk voor de gezondheid. Wie langdurig en regelmatig grote hoeveelheden meelstof inademt, kan serieuze klachten ontwikkelen. De minuscule deeltjes dringen diep door in de luchtwegen en kunnen leiden tot allergieën, chronische bronchitis, bakkersastma en hevige irritaties aan ogen en huid. Daarnaast is er nog een ander risico: bij hoge concentraties kan meelstof ontbranden en zelfs een explosie veroorzaken. Effectieve stofbeheersing is dus onmisbaar – om zowel medewerkers als het hele bedrijf te beschermen.

‍

Symptomen van een meelstofallergie

Een meelstofallergie ontwikkelt zich vaak geleidelijk, maar eenmaal aanwezig is deze allesbehalve onschadelijk. Typische symptomen zijn jeukende, rode ogen, een constant verstopte of loopneus en hoesten, wat kan leiden tot benauwdheid. Wat het extra verraderlijk maakt: de klachten treden vaak pas uren later op, soms zelfs ’s nachts, wanneer de betrokkenen de werkplek al lang hebben verlaten. Zonder behandeling kan een meelstofallergie zich ontwikkelen tot de beroepsziekte bakkerastma.

Een allergietest is essentieel om een meelstofallergie vroegtijdig op te sporen en op tijd in te grijpen.

Symptomen van een meelstofallergie in één oogopslag

• Jeukende, rode ogen
• Verstopte neus
• Hoesten
• Benauwdheid

‍

Behandeling van bakkerastma

De behandeling van bakkerastma richt zich op het verlichten van symptomen en het verbeteren van de levenskwaliteit van de getroffen personen. De meest effectieve strategie is het vermijden van blootstelling aan meelstof; wie niet in contact komt met meel op de werkplek, loopt geen verder risico. Stofafzuiging vermindert de stofbelasting effectief, terwijl ademmaskers extra bescherming bieden. Medicamenteus wordt bakkerastma op dezelfde manier behandeld als regulier astma, om ontstekingen in de luchtwegen onder controle te houden. Sommige mensen hebben ook baat bij immunotherapie, die de ernst van de meelstofallergie op lange termijn kan verlagen.

Daarnaast helpt patiënteneducatie betrokkenen om hun symptomen tijdig te herkennen, correct te behandelen en beter om te gaan met hun ademhaling.

‍

Afzuigsystemen beschermen tegen meelstof

Afzuigsystemen houden de lucht schoon, beperken de blootstelling van medewerkers aan meelstof en helpen om aan de hoge hygiëne-eisen binnen de voedingsmiddelenindustrie te voldoen. Dat is belangrijk in onder andere bakkerijen en maalderijen, waar voedselveiligheid en compliance een grote rol spelen. Maar hoe werkt zo’n afzuigsysteem precies?

Het proces begint bij de bron. Via afzuigkappen of leidingwerk wordt het meelstof direct opgevangen op de plek waar het ontstaat. Een krachtige luchtstroom transporteert het stof vervolgens via het leidingwerk naar de filterinstallatie. De luchtsnelheid zorgt ervoor dat de stofdeeltjes in beweging blijven en zich niet onderweg in het systeem afzetten.

In de filterunit wordt het meelstof van de lucht gescheiden. De stofdeeltjes blijven achter in de installatie, terwijl de gefilterde lucht wordt afgevoerd of, afhankelijk van de toepassing, wordt teruggebracht in de productieomgeving.

In bakkerijen en maalderijen moet een afzuigsysteem niet alleen meelstof effectief afvangen, maar ook aansluiten op de hygiëne-eisen van de voedingsmiddelenproductie. Daarom worden filters, materialen en uitvoering afgestemd op de toepassing. Meer hierover lees je op onze pagina over afzuiging in de voedingsmiddelenindustrie.

‍

Voordelen van stofafzuiging bij meelstof

• Vermindert de stofconcentratie in de lucht
• Verbetert de luchtkwaliteit
• Beschermt tegen ademhalingsziekten en allergieën
• Vermindert het risico op stofexplosies
• Helpt bij het naleven van wettelijke grenswaarden en hygiënevoorschriften
• Geautomatiseerde werking
• Maatwerkoplossingen voor alle bedrijven en sectoren

‍

Let op het risico op een meelstofexplosie

Meelstof is brandbaar. Wanneer voldoende fijn stof zich in de lucht ophoopt en er tegelijkertijd een ontstekingsbron aanwezig is, kan een explosieve atmosfeer ontstaan.

Een eerste explosie kan bovendien afgezette stoflagen opnieuw in de lucht brengen. Daardoor kan een tweede, aanzienlijk grotere explosie ontstaan. Juist daarom is het belangrijk om niet alleen naar stofafzuiging te kijken, maar naar het volledige explosieveiligheidsconcept van de installatie en de werkomgeving.

Binnen ATEX-zones moeten apparatuur en beveiligingsmaatregelen geschikt zijn voor de betreffende explosierisico's. Een goed ontworpen afzuigsysteem beperkt de verspreiding en ophoping van meelstof door het zo dicht mogelijk bij de bron af te vangen.

‍

Kiekens afzuigsystemen voor industriële bakkerijen

In industriële bakkerijen kunnen grote hoeveelheden meelstof vrijkomen. De afzuigsystemen van Kiekens zijn ontworpen om die stofbelasting effectief te beheersen. Met doeltreffende filtratie en oplossingen die zijn afgestemd op het productieproces helpen we om de werkomgeving veilig, de lucht schoon en het proces efficiënt te houden.

Met meer dan 100 jaar ervaring in industriële afzuigtechniek weten we waar een goed systeem aan moet voldoen. Neem contact met ons op en we denken mee over een afzuigoplossing die past bij jouw bakkerij en productieproces.