Industriële procesluchtreiniging

Wat is procesluchtreiniging?

Procesluchtreiniging is het gericht opvangen, filteren en zuiveren van verontreinigde lucht die ontstaat tijdens industriële productieprocessen. Hierbij worden stof, dampen, aerosolen en gassen direct bij de bron afgezogen en gereinigd door krachtige filtersystemen. Het doel is om de luchtkwaliteit in de werkomgeving constant hoog te houden en de gezuiverde lucht ofwel terug in de ruimte te brengen of naar buiten af te voeren. Moderne installaties voor procesluchtreiniging werken met meertraps filtersystemen die zelfs de fijnste deeltjes betrouwbaar afscheiden. Met proceslucht bedoelen we de lucht die direct bij het productieproces betrokken is. Wordt die na gebruik afgevoerd, dan heet het procesafvoerlucht. Voor de reiniging daarvan, voordat de lucht naar buiten gaat, gelden eigen milieu-eisen.

Luchtreiniger, luchtwasser of filterinstallatie: wat is het verschil?

Voor dezelfde taak worden verschillende termen gebruikt, maar technisch gaat het om verschillende methodes. Een industriële luchtreiniger, een filterinstallatie en een luchtwasser halen deeltjes elk op een andere manier uit de proceslucht. Juist dat verschil bepaalt welk systeem bij jouw stof past:

‍

‍

Welke methode uiteindelijk werkt, hangt minder af van de naam dan van de stofsoort, de hoeveelheid en het explosierisico. Bij brandbaar organisch of metaalstof bepaalt explosieveiligheid daarnaast mee welk systeem het wordt.

Waarom is procesluchtreiniging belangrijk?

Effectieve procesluchtreiniging is in bijna elke industrietak onmisbaar. Bij metaalbewerking, houtbewerking, kunststofproductie of chemische productie ontstaan emissies die zonder goede stofafzuiging de gezondheid van medewerkers in gevaar brengen. Langdurige blootstelling aan schadelijke stoffen kan leiden tot luchtwegaandoeningen, allergieën of chronische klachten. Bovendien beschermt luchtreiniging gevoelige machines tegen stofafzetting en slijtage, wat hun levensduur verlengt en onderhoudskosten verlaagt. Tot slot is een schone werkomgeving een voorwaarde om te voldoen aan het Arbobesluit en de milieu-eisen.

Voordelen van procesluchtreiniging

• Gezondheidsbescherming: Vermindert de blootstelling aan stof, dampen en verontreinigende stoffen.
• Naleving van voorschriften: Helpt bij het voldoen aan wettelijke eisen voor luchtkwaliteit.
• Productkwaliteit: Minimaliseert verontreinigingen en verhoogt de precisie in productieprocessen.
• Machinebescherming: Voorkomt stofafzetting op apparatuur en verlengt de levensduur.
• Energie-efficiëntie: Moderne systemen passen hun verbruik aan de vraag aan.
• Milieubescherming: Vermindert de uitstoot van verontreinigende stoffen.
• Productiviteit: Schone lucht bevordert de concentratie en het welzijn van medewerkers.

Toepassingsgebieden van procesluchtreiniging

Procesluchtreiniging wordt in veel industrietakken ingezet. In de metaalbewerking worden lasrook, slijpstof en metaaldeeltjes afgezogen. De houtindustrie profiteert van het verwijderen van fijn houtstof en spanen. In de kunststofverwerking filteren de installaties dampen en deeltjes die ontstaan bij spuitgieten of extruderen. Ook in de voedselproductie, de farmaceutische industrie en de recyclingbranche is betrouwbare procesluchtreiniging onmisbaar om hygiënische omstandigheden te garanderen en medewerkers te beschermen.

Hoe werkt een luchtreiniger bij lasrook en slijpstof?

Lasrook bestaat uit fijne metaaloxidedeeltjes die diep in de longen doordringen. Het Arbobesluit verplicht werkgevers om blootstelling aan gevaarlijke stoffen eerst bij de bron aan te pakken. Een luchtreiniger voor las- en slijpplekken zuigt de rook via een afzuigarm of kap direct bij de naad af en leidt die door meertraps filters. De laatste filtertrap houdt deeltjes tot in het fijnstofbereik tegen. Omdat lasrook als kankerverwekkend is ingedeeld, telt bronafzuiging hier zwaarder dan welke ruimteventilatie ook. Hoe zo'n installatie in detail is opgebouwd, lees je in ons artikel over lasrookafzuiging.

Hoe effectief is een luchtreiniger tegen olienevel?

Olienevel en emulsienevel ontstaan bij verspanende machines, wanneer koelsmeermiddelen bij hoge toerentallen verstuiven. Anders dan droog stof slaat olienevel kleverig neer op filters, vloeren en machines. Daarom werken hier afscheiders met meertraps druppelafscheiding in plaats van alleen droge filters. Een goed gedimensioneerde olienevelafscheider houdt de concentratie aerosolen onder de grenswaarde en houdt de vloer tegelijk slipvrij. Welke techniek bij welke machine past, lees je in ons artikel over olie- en emulsienevelafscheiders.

Luchtreiniging in de voedselproductie

In de productie van voedingsmiddelen en diervoeding moet procesluchtreiniging twee doelen tegelijk halen: hygiënisch schone lucht en explosieveiligheid bij organisch stof zoals meel, suiker of zetmeel. Installaties in hygienic design zijn zonder resten te reinigen en voorkomen dat productresten zich in leidingen afzetten. Tegelijk verkleinen vonkvrije, ATEX-conforme onderdelen het risico op een stofexplosie. Omdat beide eisen zelden samengaan in een standaardinstallatie, laten we de passende oplossingen voor deze branche zien op onze pagina over stofafzuiging in de voedingsmiddelenindustrie.

Soorten procesluchtreinigingssystemen

Afhankelijk van de eisen en de bedrijfsgrootte zijn er verschillende systemen beschikbaar:

Centrale stofafzuiginstallaties

Centrale stofafzuiginstallaties zijn ideaal voor grote productiefaciliteiten met meerdere werkplekken. Ze vangen emissies op verschillende punten op en leiden de verontreinigde lucht via een netwerk van leidingen naar een centrale filtereenheid. Dit maakt ze bijzonder kostenefficiënt en krachtig.

Mobiele stofafzuiginstallaties

Mobiele stofafzuiginstallaties blinken uit in flexibiliteit. Ze kunnen precies daar worden geplaatst waar schadelijke stoffen ontstaan en zijn bijzonder geschikt voor wisselende of tijdelijke werkplekken. De mobiele systemen van Kiekens zijn uitgerust met robuuste afzuigarmen en passen zich snel aan verschillende omstandigheden aan.

Stationaire filterinstallaties

Stationaire filterinstallaties zijn vast geïnstalleerd op een werkplek en ontworpen voor continu gebruik. Ze kunnen gecombineerd worden met afzuigtafels, afzuigarmen of afzuigkappen en zorgen voor een continue opvang en filtratie van schadelijke stoffen.

ATEX-conforme procesluchtreiniging

In explosiegevaarlijke zones is ATEX-gecertificeerde procesluchtreiniging essentieel. De ATEX-richtlijnen (ATmosphères EXplosibles) gelden voor alle installaties die worden gebruikt in omgevingen met brandbaar stof, gassen of dampen. ATEX-conforme systemen zijn uitgerust met vonkvrije componenten, aardingssystemen en speciale filters om het explosierisico te minimaliseren. Bij Kiekens bieden wij oplossingen die voldoen aan alle relevante veiligheidsnormen. Voor apparatuur geldt de ATEX-productrichtlijn 2014/34/EU. Voor de werkplek geldt de ATEX-werkplekrichtlijn 1999/92/EG, die in Nederland is vastgelegd in het Arbobesluit. Die deelt ruimtes met brandbaar stof in als zone 20, 21 of 22, elk met eigen beschermingsmaatregelen. Wanneer stof eigenlijk explosiegevaarlijk is, lees je in ons artikel over brandbaar stof en stofexplosies.

Filtertechnologieën in procesluchtreiniging

Moderne installaties voor procesluchtreiniging maken gebruik van verschillende filtertechnologieën:

• HEPA-filters: Filteren tot 99,97% van alle deeltjes en zijn geschikt voor het fijnste stof.
• Actieve koolfilters: Nemen gassen, dampen en geuren op en werken daardoor ook als geurfilter.
• Cycloonafscheiders: Scheiden grove deeltjes af door middelpuntvliedende kracht.
• Natafscheiders (luchtwassers): Binden deeltjes met water en zijn geschikt voor oliehoudend of vonkend stof.
• Elektrostatische filters: Laden deeltjes elektrisch op en vangen ze op collectorplaten.

Recirculeren of afvoeren: waar laat je de gereinigde lucht?

Na de filtratie moet je kiezen: breng je de gereinigde lucht terug in de hal, of voer je die af naar buiten? Beide keuzes hebben duidelijke gevolgen voor energiekosten en vergunningen:

• Recirculatie: De gereinigde lucht blijft in de hal. Dat bespaart in het stookseizoen flink op energiekosten, maar vraagt om bewaking van de schone lucht, zodat er geen restdeeltjes terugkomen.
• Afvoer naar buiten: De procesafvoerlucht gaat na reiniging naar buiten. Dat is nodig bij kritische gassen of geuren en moet voldoen aan de emissie-eisen uit de Omgevingswet en je omgevingsvergunning.

Omdat teruggevoerde warmte in het gebouw blijft, loont recirculatie vooral waar grote luchthoeveelheden worden verplaatst. Of het mag, hangt af van de stof en van het ontwerp van de installatie.

Hoe verbeter je de luchtkwaliteit in een fabriek?

Wil je de lucht in een industriehal blijvend schoon houden, dan is niet de sterkste ruimteventilatie de grootste hefboom, maar afzuiging direct bij de bron, voordat het stof zich verspreidt. Voor het reinigen van complete hallen vullen we die aanpak aan met stofafzuiging voor de productiehal. In vier stappen kom je van diagnose tot blijvend schone productielucht:

1. Bronnen in kaart brengen: Elk proces waar stof, rook of aerosolen vrijkomen vastleggen en beoordelen op hoeveelheid en risico.
2. Afzuigpunten kiezen: Afzuigarm, kap of tafel zo dicht mogelijk bij de emissie plaatsen.
3. Volumestroom berekenen: Afzuigsnelheid en leidingdiameter afstemmen op de stofsoort, zodat de afzuiging op elk punt werkt. Het verband tussen volumestroom en onderdruk laat zien waarom een te kleine installatie stof laat liggen.
4. Effect meten: Een gratis nulmeting laat de beginsituatie zien en maakt het resultaat van de installatie controleerbaar.

Zo daalt de stofbelasting in de productie meetbaar, in plaats van dat het stof alleen wordt verdund. Om de installatie precies op jouw bedrijf af te stemmen, verzorgt Kiekens ontwerp, bouw en onderhoud onder één dak.

Procesluchtreiniging van Kiekens – jouw oplossing op maat

Wij bij Kiekens hebben meer dan 100 jaar ervaring in de ontwikkeling en levering van stofafzuiginstallaties en luchtreinigingssystemen. Wij weten: elk bedrijf is anders. Daarom bieden wij geen standaardoplossingen van de band, maar procesluchtreiniging op maat. Onze systemen zijn modulair opgebouwd en flexibel aan jouw behoeften aan te passen. Of je nu op zoek bent naar een energie-efficiënte oplossing voor duurzaam gebruik of een ATEX-gecertificeerde installatie voor explosiegevaarlijke zones. Onze experts adviseren je graag persoonlijk en begeleiden je van ontwerp tot onderhoud. Neem contact met ons op, dan vinden we samen de stofafzuiging die bij jouw bedrijf past.